Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Dr. Ayşe Zeki, Değirmenlik’teki bir okulu hedef alan tehdit mesajını değerlendirerek, olayın yalnızca çocuğun davranışı üzerinden ele alınmaması gerektiğini vurguladı.
“Çocuğun yazdıklarında yetişkinlerin de payı var”… Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Dr. Ayşe Zeki, bir okulun sosyal medya itiraf sayfasında Değirmenlik’teki bir okulu hedef alan tehdit mesajının ardından, olayın yalnızca mesajı paylaşan çocuk üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Zeki, “Bu çocuk böyle bir şey yazdıysa aslında yetişkinlerin de bir sürü kabahati var. Toplumun da bir sürü kabahati var, almadığımız tedbirlerin de var” dedi.
“Sosyal medya kontrolü önemli”… Ayşe Zeki, çocukların internet ve sosyal medya kullanımında ebeveyn kontrolünün önemine dikkat çekerek, ailelerin çocuklarının eriştiği içerik ve oyunları takip etmesi gerektiğini söyledi. Zeki, Avustralya’daki sosyal medya kısıtlamalarını örnek göstererek, benzer düzenlemelerin KKTC’de de tartışılması gerektiğini belirtti.
Yusuf Bahadır AYDIN
KIBRIS TV’de Elif Şen Çatal’ın sunduğu “Gün Ortası” programına konuk olan Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Dr. Ayşe Zeki, geçtiğimiz günlerde bir okulun sosyal medya itiraf sayfasında paylaşılan ve Değirmenlik’teki bir okulu hedef alan tehdit mesajını değerlendirdi.
Mesajı paylaşan 14 yaşındaki çocuğun daha sonra “şaka yaptığını” ve olayın bu kadar büyüyeceğini düşünmediğini ifade etmesine değinen Zeki, çocukların bu tür davranışlarının yalnızca bireysel açıdan ele alınmaması gerektiğini vurguladı.
“Çocukları böyle bir dünyaya maruz bırakıyoruz”
Çocukların ve ergenlerin şiddetin sıradanlaştığı, çok sayıda olumsuz içeriğin bulunduğu bir dünyada büyüdüğünü belirten Zeki, sosyal medyanın da bu süreçte önemli bir rol oynadığını söyledi.
Sosyal medya platformlarının çocuklar açısından “masum bir yer” olmadığını ifade eden Zeki, çocukların yaşlarına uygun olmayan içeriklerle karşılaşabildiğini, kendilerinden büyük kişilerle iletişim kurabildiğini ve çeşitli risklere maruz kalabildiğini kaydetti.
Zeki, Değirmenlik’teki okulu hedef alan mesajın da bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, “Bir çocuk böyle bir şey yazdıysa aslında yetişkinlerin de bir sürü kabahati var. Toplumun da bir sürü kabahati var, almadığımız tedbirlerin de var” ifadelerini kullandı.
Ebeveynlere sosyal medya uyarısı
Çocukların internet ve sosyal medya kullanımında ebeveyn kontrolünün önemine dikkat çeken Zeki, ailelerin çocuklarının hangi içeriklere, oyunlara ve platformlara eriştiğini bilmesi gerektiğini söyledi.
Çocukların yaşlarına uygun olmayan oyun ve sosyal medya içeriklerinden korunması gerektiğini belirten Zeki, bu konuda ailelerin yanı sıra toplumun ve devletin de sorumluluk taşıdığını ifade etti.
Avustralya’da belirli yaş grubundaki çocukların sosyal medya kullanımına yönelik getirilen kısıtlamaları örnek gösteren Zeki, benzer düzenlemelerin KKTC’de de tartışılması gerektiğini söyledi.
“Algoritmalar kaygıyı tetikleyebiliyor”
Sosyal medya algoritmalarının kullanıcıların ilgilerine göre içerik sunduğunu belirten Zeki, bunun özellikle çocuklar ve ergenler açısından risk oluşturabileceğini kaydetti.
Ergenlerin kimlik arayışı içerisinde olduğunu ifade eden Zeki, bazı gençlerin suça eğilimli kişi veya grupları idealize edebildiğini söyledi. Çocukların gelişimlerinin devam ettiğini ve yetişkinler gibi muhakeme yeteneğine sahip olmadıklarını belirten Zeki, dijital içeriklerin bu nedenle çocuklar üzerindeki etkisinin daha güçlü olabildiğini dile getirdi.
“Ergenlik çocukluğun intikamı değil”
Ergenlik döneminin ebeveyn-çocuk ilişkileri açısından da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Zeki, “Ergenlik çocukluğun intikamıdır” şeklindeki yaklaşımın doğru olmadığını söyledi.
Ergenlik döneminde çatışmaların doğal olduğunu ifade eden Zeki, ebeveynlerin çocuklarının davranışlarını kendilerine yönelik bir saygısızlık olarak görmemesi gerektiğini kaydetti.
“Bir ergenin beyni inşaat halindedir” diyen Zeki, bu dönemde yaşanan duygusal iniş çıkışların gelişimsel açıdan doğal olduğunu belirtti.
“Suça sürüklenmenin tek nedeni yok”
Çocukların suça sürüklenmesinin tek bir nedene bağlanamayacağını belirten Zeki, biyolojik, psikolojik ve sosyal faktörlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Zeki, cezalandırıcı yaklaşımların yanı sıra koruyucu ruh sağlığı çalışmalarına da ağırlık verilmesi gerektiğini vurguladı.
Okullardaki rehberlik hizmetlerinin önemine de değinen Zeki, çocuklarla çalışan tüm öğretmenlerin öğrencilerdeki değişimleri fark edebilmesi gerektiğini söyledi. Rehberlik servislerinin tek başına bu sorumluluğu taşıyamayacağını belirten Zeki, çocukların ruh sağlığının korunmasında eğitim sisteminin bütününün rol üstlenmesi gerektiğini ifade etti.
Zeki ayrıca savaşlar, ekonomik krizler, salgınlar ve sürekli değişen gündemin toplumun ruh sağlığı üzerinde baskı oluşturduğunu belirterek, “Şu anda tüm dünyada, sadece ülkemizde değil, aslında bir ruh sağlığı pandemisi var” dedi.