Eski Yüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) Emine Dizdarlı, Bakanlar Kurulu’nun Şartlı Tahliye Tüzüğü’nde yaptığı değişiklikle Cezaevi Müdürü’ne verilen yetkiye ilişkin değerlendirmede bulundu.
Dizdarlı, yaptığı yazılı açıklamada, Bakanlar Kurulu’nun Şartlı Tahliye Tüzüğü’nde değişiklik yaparak Esas Tüzüğün 157’nci maddesini kaldırdığını ve yerine yeni bir madde koyduğunu belirtti.
Yapılan düzenlemeyle, iki yıl veya daha fazla hapis cezası çekmekte olan hükümlülerin iyi hâli ve çalışkanlığı gerekçe gösterilerek, Müdür tarafından mahkûmun cezasının üçte biri oranında bağışlanmasına yetki verildiğini ifade eden Dizdarlı, ancak adam öldürme, uyuşturucu madde suçları ve ırza geçme gibi suçlardan mahkûm olanların bu uygulamanın dışında tutulduğunu aktardı.
KKTC Anayasası kapsamında yargıçların görevlerinde bağımsız olduğunu vurgulayan Dizdarlı, “Hiçbir organ, makam veya kişi yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere emir veremez ve müdahale edemez” ifadelerini kullandı.
Yasama ve yürütme organları ile devlet yönetimi makamlarının mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğunu belirten Dizdarlı, söz konusu makamların mahkeme kararlarını hiçbir şekilde değiştiremeyeceğini kaydetti.
Merkezi Cezaevi (Kuruluş, Görev ve Çalışma Esasları) Yasası incelendiğinde, Cezaevi Müdürü’nün mahkeme kararlarına müdahale etme yetkisinin bulunmadığının açıkça görüldüğünü belirten Dizdarlı, şöyle devam etti:
“Kesinleşmiş bir mahkeme kararının veya hükmünün böyle bir yetkisi olmayan bir müdür tarafından değiştirilmesi ve mahkemeler tarafından verilen hapis cezasının bağışlanması, bağımsız mahkemelerin kararlarına direkt bir müdahaledir.”
Dizdarlı, söz konusu düzenlemenin denge ve denetleme mekanizmalarını zayıflatabileceği uyarısında bulunarak, devletin üç temel fonksiyonu olan yasama, yürütme ve yargı erklerinin zarar görebileceğini ifade etti.
“İyi hâli” ve “çalışkanlık” gibi kavramların tamamen subjektif değerlendirmelere açık olduğunu belirten Dizdarlı, bu kriterler üzerinden Cezaevi Müdürü’ne verilen bağışlama yetkisinin suistimale açık olduğunu savundu.
Dizdarlı açıklamasının sonunda, hükümetin kuvvetler ayrılığı ilkesini zedeleyecek adımlar atmaktan kaçınması, Anayasa’ya uygun hareket etmesi ve yargı bağımsızlığını ön planda tutması gerektiğini vurguladı.