Kariyer Planlama Uzmanı Emrah Adaklı, KIBRIS TV’de katıldığı programda ailelerin çocukların geleceğindeki rolünden eğitim sistemine, gençlerin iş hayatına hazırlanmasından toplumsal yozlaşmaya kadar birçok konuda dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
Taha Can GÜRLEK
Kariyer Planlama Uzmanı Emrah Adaklı, KIBRIS TV’de Funda Bedir’in sunduğu programa konuk olarak kariyer planlamasının yalnızca meslek seçiminden ibaret olmadığını söyledi. Çocukların kariyer yolculuğunun anne karnında başladığını belirten Adaklı, aile içindeki huzur, iletişim ve ebeveyn tutumlarının bireyin gelecekteki yaşamını doğrudan etkilediğini ifade etti.
Adaklı, çocukluk döneminde yaşanan travmaların ilerleyen yaşlarda kişilik yapısından meslek seçimlerine kadar birçok alanda etkisini gösterdiğini belirterek, “Bir çocuğun yetiştiği aile ortamı onun gelecekteki başarılarının ve hayata bakış açısının temelini oluşturur” dedi.
“Aileler bazen çocuklarının önündeki en büyük engel oluyor”
Günümüz ebeveynlerinin iyi niyetle hareket etseler de zaman zaman çocuklarının hayatlarını aşırı derecede yönlendirdiğini söyleyen Adaklı, bunun gençlerin kendi kararlarını verme becerisini zayıflattığını ifade etti.
“Çocukların da yanlış yapma hakkı vardır” diyen Adaklı, gençlerin kendi tecrübelerini yaşayarak doğru yolu bulmalarına fırsat verilmesi gerektiğini vurguladı.
Ailelerin çocukların yerine düşünmesinin ve tüm kararları onlar adına almasının gençlerin kişisel gelişimini olumsuz etkilediğini belirten Adaklı, “Her şeyi hazır bulan çocuk sorgulamıyor, üretmiyor ve problem çözme becerisi geliştiremiyor” diye konuştu.
“Karne notları gerçek başarıyı göstermiyor”
Eğitim sistemine yönelik eleştirilerde de bulunan Adaklı, karne notlarının tek başına başarı ölçütü olarak görülmesine karşı çıktı.
Karne notlarının öğrencilerin karakterini, duygusal zekâsını, hayallerini ve kişisel becerilerini yansıtmadığını savunan Adaklı, gerçek başarının yalnızca sınav sonuçlarıyla değerlendirilemeyeceğini söyledi.
Hayatında okul yıllarında çok başarılı görünmeyen ancak iş ve sosyal yaşamda önemli başarılara ulaşan birçok insanla karşılaştığını anlatan Adaklı, “Gerçek hayat başarısı ile okul başarısı her zaman aynı şey değildir” ifadelerini kullandı.
“Meslek yönlendirmesi ortaokulda başlamalı”
Gençlerin kariyer planlamasının lise yıllarına bırakılmasının büyük bir hata olduğunu belirten Adaklı, meslek yönlendirmesinin ortaokul döneminde başlaması gerektiğini söyledi.
Öğretmenlerin öğrencilerin yeteneklerini ve eğilimlerini erken yaşlarda tespit ederek ailelerle paylaşmasının önemine işaret eden Adaklı, eğitim sisteminde kariyer planlamasına yönelik özel çalışmaların artırılması gerektiğini kaydetti.
“Bir öğrencinin hangi alanda başarılı olabileceği çoğu zaman erken yaşlarda görülebiliyor” diyen Adaklı, doğru yönlendirilen çocukların hem daha başarılı hem de daha mutlu bireyler olduklarını söyledi.
“Başarıya giden yolun tozunu toprağını yutmak gerekiyor”
İş hayatına yeni atılan gençlere de tavsiyelerde bulunan Adaklı, kariyerin en alt basamaklardan başlayarak inşa edildiğini vurguladı.
Kendi çalışma hayatında çay servisi yapmaktan masa temizlemeye kadar birçok görev üstlendiğini anlatan Adaklı, bu deneyimlerin kendisine önemli kazanımlar sağladığını belirtti.
“Çalıştığınız en zor ortamlar bile size bir şey öğretir” diyen Adaklı, gençlerin kısa sürede yüksek mevkilere ulaşma beklentisinin gerçekçi olmadığını ifade etti.
“Nitelikli gençler yeterince değerlendirilmiyor”
KKTC’de çok sayıda eğitimli ve donanımlı gencin bulunduğunu ancak bu gençlerin yeterince fırsat bulamadığını savunan Adaklı, özel sektörün kurumsallaşma konusunda daha fazla adım atması gerektiğini söyledi.
İşverenlerin kendilerinden daha başarılı çalışanlardan çekinmemesi gerektiğini belirten Adaklı, “Bir şirketin büyümesi için nitelikli insan gücüne ihtiyaç vardır. Çalışanların başarısı şirketin başarısıdır” dedi.
Ülkede birçok yetenekli gencin kenarda bekletildiğini öne süren Adaklı, bunun gençlerde umutsuzluğa yol açtığını ifade etti.
“Kolay para kültürü gençlere yanlış örnek oluyor”
Toplumda emek vermeden kısa sürede zenginleşen kişilerin öne çıkarılmasının gençler üzerinde olumsuz etki yarattığını söyleyen Adaklı, alın teriyle çalışmanın değerinin giderek göz ardı edildiğini belirtti.
Gençlerin sosyal medyada gördükleri yaşam tarzlarından etkilenerek kolay yoldan başarı elde etmenin mümkün olduğu düşüncesine kapıldığını ifade eden Adaklı, bunun uzun vadede toplumsal yapıya zarar vereceğini savundu.
“Çocukları evde değil hayatın içinde yetiştirmeliyiz”
Yaz tatillerinin çocuklar için önemli bir fırsat olduğunu belirten Adaklı, ailelere çocuklarını sosyal hayata ve çalışma yaşamına daha fazla dahil etmeleri çağrısında bulundu.
Gençlerin yaz aylarında işletmelerde, atölyelerde veya farklı çalışma alanlarında deneyim kazanmalarının önemine dikkat çeken Adaklı, “Çocuklar sadece anlatılanla değil yaşayarak öğrenir” dedi.
Çocukların denizle, sporla ve sosyal faaliyetlerle daha fazla buluşturulması gerektiğini de ifade eden Adaklı, ekran başında geçirilen uzun saatlerin gelişim açısından önemli kayıplara yol açtığını söyledi.
“Ahlaklı ve dürüst çalışmak en büyük başarıdır”
Programın sonunda gençlere ve ailelere seslenen Adaklı, toplumun yeniden çalışmayı, üretmeyi ve dürüstlüğü önceleyen bir anlayışa dönmesi gerektiğini belirtti.
Mustafa Kemal Atatürk’ün çalışma ve üretim anlayışına atıfta bulunan Adaklı, “Ahlaklı, dürüst ve ilkeli bir şekilde çalışmak en büyük değerdir. Çocuklarımızın ve gençlerimizin doğru örneklere, motivasyona ve fırsata ihtiyacı var” ifadelerini kullandı.