Erzurum’da tespih ustaları; Oltu taşı, kuka ve fildişi gibi farklı materyalleri altın ve gümüş işlemelerle sanat eserine dönüştürüyor.
Yapımı 1 aya kadar sürebilen ve fiyatı 100 bin liraya ulaşan özel tasarım tespihler, henüz tamamlanmadan alıcı buluyor.
Erzurum’da tespih ustaları Cengizhan Çelik ve Kadir Polat, geleneksel el sanatlarını farklı işleme teknikleriyle bir araya getirerek birbirinden özel tespihler üretiyor.
TESPİHLER ALTIN VE GÜMÜŞ İŞLEMELİ
Oltu taşı, kuka ve fildişi gibi materyalleri altın ve gümüş işlemelerle süsleyen ustalar, yoğun el emeği gerektiren çalışmalarıyla tespihleri sanat eserine dönüştürüyor.
BİRÇOK TEKNİK BİR ARADA KULLANILIYOR
Yakutiye ilçesindeki atölyelerinde çalışmalarını sürdüren ustalar; yarma, çakım, nokta işçiliği, telkâri, oymacılık ve gravür gibi birçok tekniği bir arada kullanıyor.
YAPIMI 4 GÜNDEN 1 AYA KADAR SÜREBİLİYOR
Tasarımına ve işleme yoğunluğuna göre yapımı 4 gün ile 1 ay arasında değişen tespihlerin fiyatı, 50 bin ila 100 bin lira arasında değişiyor.
BİR TESPİHTE YÜZLERCE DELİK AÇILIYOR
Ustaların en dikkat çeken çalışmalarından biri, tespih tanelerine uygulanan nokta işçiliği oluyor. Müşterinin talebine göre her bir taneye 500 ila 900 arasında delik açan ustalar, bu noktaları gümüş veya altın materyallerle tek tek dolduruyor. 33 taneden ve imameli bölümden oluşan tespihlerde on binlerce noktada titiz bir işçilik gerçekleştiriliyor.
BAZI TESPİHLER DAHA YAPIM AŞAMASINDAYKEN SATILIYOR
Her tespihi müşterinin isteğine ve belirlenen tasarıma göre hazırlayan ustalar, bazı ürünleri henüz yapım aşamasındayken satıyor. Çalışmalarını sosyal medyada paylaştıklarını belirten ustalar, kimi zaman paylaşımdan kısa süre sonra tespihin yeni sahibini bulduğunu ifade ediyor.
“TÜRKİYE’DE HATTA DÜNYADA TEK ATÖLYEYİZ”
Tespih sanatına 9 yaşında başladığını ve yaklaşık 24 yıldır bu alanda çalıştığını belirten 33 yaşındaki Cengizhan Çelik, farklı materyalleri çeşitli sanat dallarıyla buluşturduklarını söyledi.
Oltu taşı, kuka ve fildişi üzerine gümüş ve altın işlemeler yaptıklarını anlatan Çelik, tespihlerin tamamlanma süresinin modeline göre değiştiğini dile getirdi.
YARMA VE ÇAKIM SANATI
Yarma ve çakım sanatını bir arada icra edebilen bir ekip olduklarını savunan Çelik, “Yarma sanatını da icra eden birçok ustamız, çakım sanatını da icra eden birçok ustamız var ama ikisini birleştiren şu anda Türkiye’de, hatta dünyada tek atölyeyiz, tek ekibiz. Yapım aşamasında attığımız videolar sayesinde aynı gece satılan ürünümüz bile oluyor. Bazen tespih tamamlanmadan alıcısını buluyor, bazen de bittikten sonra görüp satın alıyorlar.” ifadelerini kullandı.
“BİRÇOK SANATI AYNI ANDA İCRA EDİYORUZ”
Yaklaşık 17 yıldır tespih sektöründe çalışan 30 yaşındaki Kadir Polat da atölyede, birden fazla sanat dalını aynı anda uyguladıklarını belirtti.
Ağırlıklı olarak fildişi, Oltu taşı ve kuka üzerine çalıştıklarını aktaran Polat, nokta ve yarma işçiliğinin yanı sıra telkâri, firuze, mercan, oymacılık ve gravür tekniklerini de kullandıklarını kaydetti.
“ÜRETİMİN BAŞINDAN SONUNA KADAR BÜTÜN AŞAMALARINI KENDİMİZ YAPIYORUZ”
Atölyede üretimin bütün aşamalarını kendilerinin gerçekleştirdiğini vurgulayan Polat, “Birçok tespih ustası var ve hepsi bizim için kıymetli. Ancak bulunduğumuz ortam, Türkiye’nin en kapsamlı sanat atölyelerinden biri. Yarma, telkâri ve nokta sanatı gibi birçok tekniği aynı yerde buluşturuyoruz. Üretimin başından sonuna kadar bütün aşamalarını kendimiz yapıyoruz.” diye konuştu.