“Gümrükten geçerken acaba ceza öder miyim?” kaygısıyla ilgili Gümrük Dairesi Müdürü Sinan Öztekin’e sorular yönelttik. Öztekin, kişisel ve ticari işlemlerin farklı değerlendirildiğine dikkat çekti
Ticari mallara yüksek ceza.. Müdür Öztekin, gümrükte kesilen cezalarda iki farklı bakış açısıyla ürünleri değerlendirdiklerini dile getirdi. Kendi ihtiyaçlarını alan vatandaşlara kesilen cezaların çok düşük miktarlarda olduğuna dikkat çeken Öztekin, yüksek meblağlı cezaların tamamının ticari mallara kesilen cezalar olduğunu kaydetti
Cinsel içerikli ürünlerin ithalatı yasak… Cinsel içerikli ürün, ilaç ve takviyelerin ithalatının kesinlikle yasak olduğunu vurgulayan Öztekin, “Bu ürünlerin kullanımından herhangi bir vatandaşın zarar görmesi halinde adaya hangi noktadan girdiğinin sorgulanır. Bunların gümrükten geçtiği anlaşılırsa, gümrük memuru zan altında kalır” dedi
Candan MERT
Gümrük denetimlerinde son dönemde özellikle ticari nitelik taşıyan ürünlere yönelik el koyma işlemleri ve uygulanan idari para cezaları dikkat çekiyor. Yolcu beraberinde veya kargo yoluyla ülkeye getirilen ürünlerin ticari amaç taşıdığının tespit edilmesi halinde mevzuat kapsamında işlem yapılırken, kişisel kullanım sınırları içinde değerlendirilen ürünlerde ise genellikle herhangi bir sorun yaşanmıyor.
Gümrük ve Rüsumat Dairesi Müdürü Sinan Öztekin, konuya ilişkin KIBRIS muhabirinin sorularını yanıtladı. Kaçakçılıkla mücadelenin kararlılıkla sürdürüldüğünü belirten Öztekin, uygulanan ağır yaptırımlar sayesinde kaçakçılık olaylarında ciddi düşüş yaşandığını söyledi. Ticari eşya ile kişisel kullanım amaçlı ürünler arasındaki farkı ayrıntılarıyla anlatan Öztekin, vatandaşların mağduriyet yaşamaması için dikkat edilmesi gereken kuralları da paylaştı.
“Kişisel alışveriş değil, kaçakçılık cezalandırılıyor”
Gümrük ve Rüsumat Dairesi Müdürü Sinan Öztekin, gümrükte kesilen cezalarda iki farklı bakış açısıyla ürünleri değerlendirdiklerini dile getirirken, bunların birincisinin, kendi ihtiyaçlarını alan vatandaşlara kesilen cezalar olduğunu aktardı. Bu anlamdaki cezalar kapsamında bir mevzuatın bulunduğunu ve bu çerçevede gümrüğe beyan edilmesi gereken ürünlerin beyan edilmemesi halinde bu cezanın kesildiğini vurgulayan Öztekin, bu tip cezanın çok düşük miktarlarda olduğuna dikkat çekti. Öztekin, “Örnek olarak 7 bin TL’lik bir cihaz getirdiğinizde gümrük memurları bir işlem yapmaz ya da beyan ettiğinizde gümrüğü tahsis etmezler. Ama bu cihazdan 3-4 adet getirdiğinizde ve bunun ticari olduğu anlaşıldığı zaman cezai işlem uygulanır. Bununla beraber ilk kez ve kuralların bilinmemesinden dolayı bu durum yaşandıysa, mal miktarı ve fiyatı çok can yakıcı değilse, bu tür münferit olaylarda 2 bin TL bandında bir ceza kesiliyor. Bu anlamdaki cezai işlemler sivil vatandaşlardan ziyade, ülkede kaçakçılık yapmaya çalışanlara yönelik uygulanıyor” ifadelerini kullandı.
“Cezalar kaçakçılığı ciddi oranda azalttı”
Müdür Öztekin, son dönemlerde gerek sınır kapılarında gerek limanlarda gerekse de havalimanında basına konu edilen cezaların özellikle ticari maliyet taşıyan, aynı kişiler tarafından tekrar tekrar yapılan ve iyi niyet taşımadığı anlaşılan durumlarda kesilen cezalar olduğunu vurguladı. Geçtiğimiz aylarda basına yansıyan ve 12 valiz ve 3 sırt çantası içerisinde tespit edilen yüklü miktarda çanta, ayakkabı, tekstil ürünü, saat ve çeşitli eşyaların gümrüğe beyan edilmemesinden dolayı kesilen ceza hakkında da konuşan Öztekin, “Örnek olarak bu suç organize bir suçtu, 4 kişilik bir ekip halinde gelindi. Gelenler zaten vatandaş değildi ve ortada ticari amaçla getirildiği bariz belli olan mallar vardı. Burada biz malların kıymetinin 3 katı cezasını verme yoluna gittik çünkü eskiden bu anlamda verilen cezalar çok düşüktü ve insanlar ‘geçirebilirsem geçiririm, yakalanırsam gümrüğünü öderim’ rahatlığı yaşıyordu. Bu da kaçakçılığın artmasına sebep oluyordu ve biz de bitmek bilmeyen bir kaçakçılık süreciyle uğraşıyorduk. Ama bu cezaları kesmeye başladığımız tarihten bu yana olaylarda ciddi azalma, ceza gelirlerinde ciddi bir yükselme sağladık” ifadeleriyle, KKTC’de kaçakçılıkla mücadelede ciddi oranda ilerleme kaydedildiğini vurguladı.
“Yüksek meblağlı cezaların tamamı ticari mallar”
Kişisel alışveriş yaparak adaya giriş yapan sivil vatandaşlara cezaların kesilmediğini özellikle vurgulayan Müdür Öztekin, yüksek meblağlı cezaların tamamının ticari mallara kesilen cezalar olduğunu kaydetti. Öztekin, “Örnek vermek gerekirse, kendinize 3 bin dolarlık bir saat aldınız ve adaya bu saatle giriş yapmak istediniz. Bu kişisel harcamanız ve alışverişiniz olduğu için gümrük sizi durdurup bu anlamda ceza kesmez. Bazen, 2 bin TL değerinde 100 tane tişört bizim için ticaridir ve 6 bin TL ceza keseriz; ama kendinize 15 bin TL’lik bir adet ceket aldığınızda buna ceza kesmeyiz. Burada temel fark birinin bir adet olması ve 15 bin TL değerinin olması, diğerini ise 20 TL’lik 100 tane tişört olması ve bunu ticari amaçla almış olmanızdır. 100 tane tişört ticariye girer ve ticari olarak yaptığınız işlemi mutlaka gümrüğe beyan etmek zorundasınız. Bizim burada peşine düştüğümüz seyahatine giden veya Türkiye’den bir ihtiyacını karşılayıp adaya gelen vatandaşımız değildir” dedi.
“Malın 3 katına kadar ceza kesilebilir”
Öztekin, adaya getirilen makyaj malzemelerinin kişisel tüketime yönelik malzemeler olmasından dolayı herhangi bir izin aramasına gidilmediğini kaydederken, “Ancak bu durum ne zaman ticari bir maliyet kazanır ve 10 ruj, 50 rimel gibi sayılara çıkarsa, o zaman İlaç ve Eczacılık Dairesi veya Sağlık Dairesi’nden izin alınması gerektiğini söyleriz. Bununla beraber gümrüğü beyan edilmişse gümrüğü, beyan edilmemişse malın 3 katına varan cezasını uygun görerek işlem uygularız” ifadelerini kullandı. Kişisel alışverişlerde de belli bir sınır olduğunu ve bu sınırın üstünde ürünler için beyanın şart olduğunu aktaran Sinan Öztekin, “Kişisel eşya diyerek mesela 100 bin TL’lik bir ürünle adaya gümrüksüz giremezsiniz. Ama gümrüğü ödemesi gerektiğini bilmeden bir vatandaşımız bilgisayar aldı ve adaya geldi diyelim; bu durumda sadece gümrük bedelini alır, cezai yaptırıma gitmeyiz” dedi.
Sinan Öztekin, “Bir başka örnek olarak 100 bin TL’lik bir fotoğraf makinesi kargoyla adaya giriyorsa, kargoların manifesto kaydı olduğu için gümrük almak zorundayız. Ama siz İstanbul’a gittiniz, bir makine görüp beğendiniz, satın aldınız ve bu makineyi boynunuza asarak getirdiniz; bu ürünün bir adet olması halinde gümrük almayız. Ceza olarak kesinlikle bir ceza yazılmaz ama gümrük alınacaksa da çok pahalı bir cihaz olması halinde gümrük oranları kapsamında yüzde 4-16 fonlarının KDV’sini alarak işlem yaparız” ifadelerini kullandı.
“Cinsel içerikli ürünlerin ithalatı kesinlikle yasak”
Tüm bunlarla beraber adaya cinsel içerikli ürün, ilaç ve takviyelerin ithalatının kesinlikle yasak olduğunu vurgulayan Öztekin, sağlık nedenlerinden dolayı bu gibi ürün ve takviyelerin kişisel olup olmamasına bakılmaksızın izin verilmediğini kaydetti. Bu ürünlerin kullanımından herhangi bir vatandaşın zarar görmesi halinde adaya hangi noktadan girdiğinin sorgulandığını dile getiren Öztekin, “Böyle bir durumda ilaç ve takviyelerin gümrükten geçtiği anlaşılırsa, gümrük memuru zan altında kalır. Bu tarz ürünlere ya el konuluyor ve imha ediliyor, ya da menşeine iade ediliyor. Yani bir iki adet bile olsa sağlığa zararlı olduğuna emin olduğumuz bir ürünün teslimatını yapmıyoruz. Bu ürünlerin çok miktarda gelmesi halinde ise, ilgili şahıslara cezai işlem uygulayarak malların imhasını yapıyoruz” dedi.
“Ticari malların yasadışı yollarla adaya girişini engelliyoruz”
Temel anlamda kişisel alışverişlerin belli bir sınırı geçmemesi halinde gümrükte herhangi bir sorunla karşılaşılmayacağını belirten Daire Müdürü Sinan Öztekin, bu durumun yalnızca Türkiye’den adaya gelenler için değil, Güney Kıbrıs’tan KKTC’ye gelenler için de aynı olduğunu vurguladı. Bu anlamda gümrük memurlarının da kişisel alışverişler konusunda sert davranmadıklarını aktaran Öztekin, “İnsanların beğenip aldığı ürünlerin 135 euroyu geçtiğini söyleyerek işlem yapmıyoruz. Bizim asıl derdimiz kaçakçılıkla mücadeledir” dedi. Ticaret Dairesi’nin internet sitesinde kişisel ve ticari anlamda gümrükte nasıl prosedürlerin izlenmesi gerektiğiyle alakalı bilgilerin yer aldığını kaydeden Öztekin, “Bugün bizim en çok karşılaştığımız sıkıntılar sigara, alkol, ilaç benzeri ürünler veya elektronik eşyalardır. Bunların gümrüğe takılacağını vatandaşın kendisi de biliyor. Bunun dışında fotoğraf makinesi, bilgisayar, parfüm veya küçük oyun konsolu gibi kişisel ürünler bizim takıldığımız konular değil, zaten bu anlamda vatandaşa da bir sorun çıkarmıyoruz. Bizim gümrük olarak engellemeye çalıştığımız ve cezaları yüksek uyguladığımız tek konu ticari olan malların yasal olmayan yollarla adaya girişidir” ifadeleriyle, kaçakçılıkla mücadelede istikrarla ilerlendiğini ve kişisel alışverişini yapıp adaya gelmek isteyen sivil vatandaşların sorun yaşamadığını vurguladı.