NATO tarihinin en kritik zirvelerinden biri olarak nitelenen 36’ncı NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi ikinci gününde.
Aralarında ABD Başkanı Donald Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin de bulunduğu 32 ülkenin devlet ve hükümet başkanları, 100’e yakın bakan NATO Zirvesi için Ankara’da bir araya geldi.
Zirve kapsamında düzenlenecek sanayi forumunda birçok mutabakat ve iş birliği anlaşmasının imzalanması bekleniyor.
12:21
ERDOĞAN NATO ZİRVESİNİN AÇILIŞINI YAPTI
36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin açılışında konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Lahey Zirvesi’nde aldığımız kararlar temelinde Avrupalı müttefikleri daha yetkin bir güvenlik sağlayıcısı haline getirmeye odaklanmış durumdayız. Türkiye olarak 2023 yılından önce savunma harcamalarımızın oranını yüzde 3,5 düzeyine yükseltmek için tedbirlerimizi aldık.” diyerek sözlerine şöyle devam etti:
“HEDEF HARCAMADA YÜZDE 5’E ULAŞMAK” “
Yüzde 5 hedefine Lahey’de belirlenen 2035 yılından 5 sene önce erişmeyi hedefliyoruz. Ülkemizin asıl başarısı savunma sanayindeki atılımdadır. Üretim ve ihracat kapasitesi itibariyle dünyanın ilk 10 ülkesi arasına girdik. İttifakta bize tahsis edilen 361 yetenek hedefinin neredeyse tamamını 3 yıl içinde taahhüt edilen tarihten karşılamış olacağız.
“SAVUNMADA KISITLAMALAR KALKMALI”
Avrupa’daki en büyük kara ordusuna sahip ülke olarak yeteneklerimizi ihtiyaç duyulan aşamada ittifakın hizmetine sunmanın gayretindeyiz. Savunma sanayi harcamalarını artırıyoruz. Bu merkezin bilhassa hava, ve deniz drone tehditlerine karşı mukabele kabiliyetlerimizi destekleyeceğine inanıyorum. NATO 3.0 hedefine en kısa sürede ulaşmamız için iki hususa dikkat çekmek isterim. Birincisi savunma sanayi başta olmak üzere savunma işbirliğinde müttefikler arasında kısıtlamaların kaldırılmasıdır. İkincisi, Avrupalı müttefikler olarak kıta savunmasında daha fazla sorumluluk üstelenirken ittifakın bütünlüğünü ve transatlantik ilişkileri zayıflatabilecek tasarruflardan da kaçınmamız gerekiyor. Birliğin güvenlik alanındaki çabalarında azami fayda ancak ve ancak NATO ile gereksiz tekrarlardan kaçınılmasıyla mümkün olabilir.
“RUSYA’YI BARIŞA YÖNLENDİRECEĞİZ”
Ukrayna savaşında sayın Trump’ın barış vizyonunu paylaşıyor. Ukrayna’nın öncelikle ihtiyaç listeleri girişimine desteğimi bildiriyorum. Ukrayna’yı desteklerken Rusya’yı da barışa yönlendirecek şekilde iletişim kanallarımızdan istifade ediyoruz. Diplomatik çabalarımıza ek olarak Hürmüz Boğazı’nın mayınlardan temizlenmesi için gerekli katkıyı vermeye hazırız. Bu vesileyle Türkiye’yi hedef alan füzelere karşı NATO unsurları tarafından sağlanan destek için ABD ve İspanya başta olmak üzere Almanya ve İtalya’ya teşekkür ediyorum. Ortadoğu’da kalıcı barış anahtarının iki devletli çözüm olduğunu bir kez daha vurguluyorum. Gazze ve Lübnan’da sükûnetin sağlanması için hepimize görev düştüğünü ifade etmek istiyorum. Ankara Zirvesi’nin hayırlara vesile olmasını diliyorum.”
11:54
AİLE FOTOĞRAFI ÇEKİLDİ
Zirve öncesi Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rutte, liderleri karşıladı. Alana en son Trump’ın da gelmesiyle aile fotoğrafı çekildi.
11:45
İSPANYA’DAN TRUMP AÇIKLAMASI
Trump ‘ın İspanya’ya yönelik açıklamalarının ardından İspanya Başbakanlık Ofisi de açıklama yaptı. “Trump’ın ticareti kesme talimatına ilişkin açıklamalarını olağan bir durum olarak değerlendiriyoruz.” ifadelerine kullanan Başbakanlık Ofisi, “ABD ile harika sosyal, kültüre ve ekonomik ilişkilerimiz var.” diyerek bu durumu değiştirmeye niyetlerinin olmadığını dile getirdi. Ofis, “Hem savunma hem ticaret alanında iyi ilişkilere sahip olmak iki ülkenin de çıkarına.” değerlendirmesinde bulundu.
11.07
TRUMP: NATO’DAN MEMNUN DEĞİLİM
10:28
TRUMP ZİRVE İÇİN BEŞTEPE’YE GİDİYOR
Yaklaşık 12 saattir otelde olan ABD Başkanı Donald Trump, otelden ayrılıyor.
Kalabalık konvoy eşliğinde Trump’ın otelden ayrıldığını ifade eden NTV muhabiri Osman Terkan, iki konvoy olduğunu dile getirdi. Terkan, Trump’ın “Canavar” olarak tabir edilen araçla otelin otopark bölümünden ayrılığını ifade etti.
Trump, bugün Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy ve Suriye Cumhurbaşkanı Ahmet Şara ile ikili önemli görüşmeler gerçekleştirecek.
10:15
POLONYA: NATO BORU HATLARI DOĞU KANADINI GÜVENLİ KILABİLİR
Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, NATO boru hattı ağının ittifakın doğu kanadına kadar uzatılmasını sağlamak amacıyla çaba göstereceğini açıkladı.
Ankara’da düzenlenen NATO zirvesine katılan Nawrocki, zirveye girişinde yaptığı açıklamada boru hatlarının stratejik önemine değindi.
Polonya Cumhurbaşkanı Nawrocki, “Boru hatlarının çift amaçlı yapısı, NATO’nun tüm doğu kanadı için güvenlik tesis etme fırsatı sunuyor. Dolayısıyla bu durum, hem benim hem de tüm Orta Avrupa için bu konuyu bir kez daha gündeme getirmek adına bir imkan oluşturuyor” ifadelerini kullandı.
10:00
MİÇOTAKİS’TEN F-35 VE TÜRKİYE AÇIKLAMASI
Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis, ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’ye F-35 savaş uçağı satışına yönelik olumlu ifadeler kullanmasına ilişkin, “Ülkem hala açık bir savaş tehdidiyle karşı karşıyayken, Türkiye’nin bölgesel kara sularını genişletme planları karşısında ya da böylesine bir durumda bütün NATO müttefiklerinin hassasiyetleri dikkate alınmalı” dedi.
ABD Başkanı Donald Trump ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından dile getirilen ifadeler üzerine yorum yapmayacağını belirten Miçotakis, müttefiklik ilişkilerinin temel ilkelerine işaret etti. Yunanistan Başbakanı, bir ittifakın temel prensiplere dayanması ve bu prensiplerin komşuluk ilişkileri üzerine kurulması gerektiğini ifade etti.
Miçotakis, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Bu konuda bir yorum yapmayacağım. Başkan Trump ve Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından söylenen şeyler hakkında yorum yapmayacağım. Ancak söyleyebileceğim tek şey şu; bir ittifak temel prensiplere dayanıyor olmalı ve bu prensipler de komşuluk üzerine kurulu olmalı. Türkiye ile bir savaş tehlikesiyle karşı karşıya kalırsak yasal haklarımızı kullanmalı mıyız? Herkesin bütün NATO müttefiklerinin hassasiyetlerinin göz önünde bulundurulması gerek. Sorunların çok büyük bir kısmının yalnızca iyi komşuluk anlayışıyla çözülebileceğine inanıyoruz.”
Ankara ile ilişkilere de değinen Başbakan Miçotakis, “Ankara’yı ziyaret etmek her zaman bir zevk” şeklinde konuştu.
09:24
“GRÖNLAND SATILIK DEĞİLDİR”
ABD’nin Grönland’a yönelik yaklaşımını da eleştiren Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ülkesinin bu konudaki pozisyonunun son derece net olduğunu hatırlattı.
“ABD Başkanı’nın bu konudaki pozisyonu maalesef çok açık, bizim pozisyonumuz da her zaman olduğu gibi net.” ifadelerini kullanan Frederiksen, “Grönland elbette satılık değildir. Müttefiklerimiz de dahil olmak üzere herkesin Grönland halkının kendi kaderini tayin etme hakkına saygı duymasını bekliyoruz. Biz egemen bir devletiz; herkesin toprak bütünlüğümüze ve egemenliğimize saygı göstermesi gerekiyor. Kendi topraklarımız da dahil olmak üzere NATO’nun her bir santimetresini savunmaya hazırız” dedi.
08:37
LİDERLER BEŞTEPE’YE GİDİYOR
Liderler, saat 11.00’de başlayacak olan 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’ne katılmak için Beştepe’ye gidiyor.
08:30
MACRON SABAH KOŞUSUNDA
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, sabahın erken saatlerinde Ankara’nın Çankaya ilçesinde kaldığı otelden çıkarak sabah koşusu yaptı. Macron, beraberindekilerle birlikte Arjantin Caddesi ve İran Caddesi üzerinden Seğmenler Parkı’na girdi. Macron, “Günaydın” ve “Türkiye’ye hoş geldiniz” diyen gazetecilere Fransızca “Günaydın” ve “Teşekkürler” diye karşılık verdi. Macron’un koşusu nedeniyle Seğmenler Parkı, geçici olarak vatandaşların girişine kapatıldı. Basın mensuplarının da parka girişine izin verilmedi. Macron, geniş güvenlik önlemleri altında yaklaşık 1 saat süren sabah koşusunu tamamladıktan sonra oteline döndü.
08:00
“HÜRMÜZ BOĞAZI TAMAMEN AÇIK OLMALI”
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, sabah basın toplantısı düzenlendi. “Ankara’ya böyle harika bir ev sahipliği yaptığı için teşekkür ediyoruz.” diyerek sözlerine başlayan Rutte, Hürmüz Boğazı’nın tamamen açık olması gerektiğini vurguladı ve “Bu olmazsa olmazımız. Bunu bu şekilde ele alıyoruz.” dedi. Daha güçlü NATO’nun daha güçlü birlik demek olduğunun altını çizen Rutte, bu mottoyla hareket ettiklerini lide getirdi. Rutte, “Lahey’de belirlenen ülkelerin gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 5’ini savunmaya ayırma hedefi vardı. Bu yıl yüzde 4’e ulaşıyoruz. NATO artık daha güçlü.” diye konuştu. Savunma sanayisinde de ilerlemelerin sağlandığını ifade eden Rutte, “Ülkeler artık yüzde 5’lik hedefine ulaşmalı.” açıklamasında bulundu.
DÜN NE OLDU?
Zirvenin ilk gününde Ankara’da kuş uçurtulmadı. Liderlerinde gelmesiyle güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkarıldı. Liderlerin konaklayacağı otellerin çevresi, kırmızı alan olarak ilan edildi.
Zirve güvenliği için 48 bin 841 emniyet, 7 bin 447 jandarma ve 639 siber güvenlik personelinin yer aldığı toplam 56 bin 927 personel görev alıyor.
TARİHİ GÖRÜŞME
Dün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ile Beştepe’de bir araya geldi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Trump’ı Ankara Havalimanı’nda karşıladı.
Kritik görüşme öncesi, iki ülke arasında uzun yıllardır soruna yol açan başlıklar için çözüm mesajları verildi. Trump, Türkiye’ye yaptırımların kalkacağını açıklayarak F-35 ve jet motoru satışı için de yeşil ışık yaktı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan da görüşmede İran ve Gazze’de gelişmelerin de ele alınacağını söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Trump açıklamaların ardından önce baş başa görüştü, ardından da heyetlerarası görüşmeye geçildi. Yaptırımlardan, ticari ilişkilere, Ukrayna Rusya savaşından Ortadoğu’daki son duruma kadar kritik başlıklar ele alındı.
LİDERLER VE EŞLERİ KAPIDA KARŞILANDI
Erdoğan çifti resepsiyon ve resmi akşam yemeği için gelen liderleri ve eşlerini kapıda karşıladı.
Karşılama töreninde tarihteki 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ve askerleri ile yeniçeri kıyafetli askerler de yer aldı. Milli Savunma Bakanlığı Mehteran Birliği de hazır bulundu. Liderler mehter marşıyla karşılandı.