İsviçre’nin tarihi Corippo köyünde nüfus, 1800’lü yıllarda 300’ün üzerindeyken zamanla 11 kişiye kadar geriledi. Köyün tamamen terk edilmesini önlemek için boş taş evler yaklaşık 4 milyon İsviçre frangına otele dönüştürüldü. Proje bölgeyi yeniden hareketlendirdi ancak yoğun sezonda turist sayısının yerleşik nüfusun yaklaşık 7 katına ulaşması bu kez trafik, otopark ve altyapı tartışmalarını beraberinde getirdi.
İsviçre’nin dağları arasındaki küçük bir yerleşim, nüfus kaybıyla başlayan hikâyesini turizmle tersine çevirmeye çalışıyor.
Bir dönem yüzlerce kişinin yaşadığı ancak zaman içerisinde nüfusu yalnızca 11 kişiye kadar gerileyen tarihi Corippo köyünde, terk edilen evlerin yeniden kullanılması için dikkat çeken bir proje hayata geçirildi.
Ticino kantonundaki Verzasca Vadisi’nde bulunan köyde boş kalan geleneksel taş evler yıkılmaya terk edilmek yerine konaklama birimlerine dönüştürüldü. Projenin ardından turistlerin ilgisinin artması köye yeniden hareketlilik getirirken, bu kez yoğunluğun beraberinde getirdiği trafik, otopark ve altyapı sorunları tartışılmaya başlandı.
300’den Fazla Kişi Yaşıyordu, Nüfusu 11’e Kadar Düştü
Corippo’nun bugünkü nüfus tablosu, köyün yaklaşık iki yüzyıl içerisinde yaşadığı büyük değişimi de ortaya koyuyor.
1830’lu yıllarda Corippo’da 300’den fazla kişi yaşıyordu. Ancak yıllar içerisinde bölgede istihdam olanaklarının azalmasıyla birlikte köy sürekli göç verdi ve yerleşik nüfus 11 kişiye kadar geriledi.
Tarihi yerleşimin tamamen işlevini kaybetmesini önlemek ve mevcut dokusunu koruyarak yeniden hayat kazandırmak için ise farklı bir turizm modeli tercih edildi.
Boş Taş Evleri Otel Odalarına Dönüştürdüler
Corippo’da klasik anlamda büyük bir otel inşa etmek yerine, İtalya’da ortaya çıkan “albergo diffuso”, yani “yaygın otel” modeli uygulandı.
Bu sistemde tek bir otel binasının içerisinde çok sayıda oda oluşturmak yerine, köyün farklı noktalarındaki mevcut yapılar konaklama birimleri olarak kullanılıyor. Böylece ziyaretçiler tek bir tesiste kalmak yerine doğrudan tarihi yerleşimin içerisinde konaklıyor.
Köyü Korumak İçin İlk Adım 1976’da Atıldı
Corippo’yu korumaya yönelik çalışmaların geçmişi ise turizm projesinden çok daha eskiye dayanıyor.
Köyün korunması amacıyla 1976 yılında temelleri atılan vakıf, yıllar sonra hayata geçirilen dönüşüm projesinin de arkasında yer aldı.
Hazırlanan projede yeni ve büyük bir otel binası inşa edilmedi. Bunun yerine otel odaları köyün farklı noktalarında bulunan beş tarihi taş eve dağıtıldı.
Köyün eski osteria yapısı da projenin bir parçası haline getirilerek restoran ve resepsiyon olarak kullanılmaya başlandı.
Tarihi Fırından Su Değirmenine Kadar Yenilendi
Dönüşüm yalnızca boş evlerle sınırlı tutulmadı. Corippo’nun geleneksel dokusunu oluşturan farklı yapılar ve alanlar da proje kapsamında elden geçirildi.
Köyde bulunan tarihi fırın ve su değirmeni yenilenirken, geçmişten kalan tarım terasları ve patikalar da restore edildi.
Böylece amaç yalnızca turistlerin geceyi geçirebileceği odalar oluşturmak değil, tarihi köyün mevcut yapısını koruyarak bütüncül bir konaklama deneyimine dönüştürmek oldu.
Projenin Maliyeti 4 Milyon İsviçre Frangını Buldu
Tarihi köyü yeniden işlevlendiren projenin toplam maliyeti yaklaşık 4 milyon İsviçre frangına ulaştı.
Çalışmaların tamamlanmasının ardından oluşturulan otel 2022 yılında hizmet vermeye başladı.
Turizmin yeniden canlandırılması, nüfusu oldukça azalan bölge açısından istihdam da yarattı. Otelin faaliyete geçmesiyle birlikte bölgede 12 kişilik yeni istihdam oluşturuldu. Bu sayı, köyün 11 kişiye kadar gerileyen yerleşik nüfusundan bile fazla.
Turist Sayısı Köy Nüfusunun 7 Katına Ulaştı
Corippo’yu yeniden hareketlendirmeyi amaçlayan proje ziyaretçi çekme konusunda sonuç verdi. Ancak köyün çok küçük nüfusu ve sınırlı altyapısı nedeniyle artan ilgi beraberinde yeni tartışmaları getirdi.
Mart ile ekim ayları arasındaki yoğun turizm döneminde köyde konaklayanların sayısı 80’e yaklaştı.
Bu rakam, 11 kişilik yerleşik nüfusun yaklaşık 7 katına karşılık geliyor.
Bu Kez Trafik ve Otopark Sorunu Başladı
Turistlerin köye daha fazla gelmesiyle birlikte bazı bölge sakinleri ve yazlık ev sahipleri artan yoğunluktan şikâyet etmeye başladı.
Tartışmaların başında köyün dar yollarındaki araç trafiğinin artması geliyor. Bunun yanında mevcut otopark kapasitesinin yetersizliği de dile getirilen sorunlar arasında.
Artan ziyaretçi sayısının köyün kanalizasyon altyapısına getirdiği ek yük de yerel halkın gündeme taşıdığı konulardan biri oldu. Otel işletmecileri ise turist yoğunluğunun köy açısından yönetilemeyecek bir noktaya ulaştığı görüşüne katılmıyor.
İşletmecilerin verdiği bilgilere göre Corippo’daki konukların yaklaşık yüzde 70’ini İsviçreli yerli turistler oluşturuyor.
İşletme tarafı, yoğun dönemde yaklaşık 80 kişiye ulaşan ziyaretçi sayısının yönetilebilir seviyede olduğunu savunuyor.
Turizm Köyü Canlandırdı Ama Nüfus Sorusu Açıkta
Corippo’nun idari yapısı da son yıllarda değişti. Köy, 2020 yılında komşu yerleşimlerle idari olarak birleşti.
Boş taş evlerin konaklama tesislerine dönüştürülmesiyle turizm hareketliliği yeniden sağlanmış olsa da projenin köyün temel sorunlarından biri olan nüfus kaybını tersine çevirip çeviremeyeceği henüz bilinmiyor.
Başka bir ifadeyle Corippo’ya ziyaretçiler geri döndü; ancak turizmdeki hareketliliğin bölgede kalıcı olarak yaşayacak insan sayısını artırıp artırmayacağı zamanla ortaya çıkacak.