KIBRIS TV’de Elif Şen Çatal’ın sunduğu “Gün Ortası” programına konuk olan KTTO Yönetim Kurulu Üyesi Omaç Cin, deniz taşımacılığındaki gelişmeleri değerlendirdi.
Yusuf Bahadır AYDIN
KIBRIS TV’de Elif Şen Çatal’ın sunduğu “Gün Ortası” programına konuk olan Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO) Yönetim Kurulu Üyesi Omaç Cin, deniz taşımacılığındaki gelişmelerin KKTC’ye yönelik TIR trafiği ve ticaret üzerindeki etkilerini değerlendirdi.
TIR taşıyan gemilerin yanı sıra konteyner ve kuru yük gemilerinin seferlerini sürdürdüğünü ifade eden Cin, mevcut tablodaki temel konunun üç geminin devre dışı kalmasıyla oluşan kapasite kaybı ve Mersin’de biriken TIR’lar olduğunu söyledi.
Normal şartlarda KKTC’ye günlük yaklaşık 300-350 tır giriş yaptığını belirten Cin, bazı gemilerin sefer dışında kalmasıyla günlük taşıma kapasitesinin düştüğünü ve önceki günlerde yapılamayan seferlerin Mersin’de yoğunluğa neden olduğunu kaydetti.
Mevcut gemilerin ek seferler düzenleyerek birikmiş TIR’ları eritmeye çalıştığını ifade eden Cin, özellikle acil ve bozulabilir ürünlerin taşınmasında gecikmeler yaşanabildiğini söyledi.
“Bir TIR 5 günde bir sefer yaparken 20 günde yapmaya başladı”
Deniz taşımacılığındaki gecikmelerin nakliye maliyetlerini de etkilediğini belirten Cin, bekleme sürelerinin uzamasının tır işletmecileri açısından ek maliyet oluşturduğunu kaydetti.
Bir tırın normal şartlarda yaklaşık 5 günde bir sefer yapabildiğini ifade eden Cin, yaşanan gecikmeler nedeniyle bu sürenin 20 güne kadar çıktığını söyledi.
Özellikle soğutuculu, yani frigo TIR’ların bekleme sırasında da yakıt tüketmeye devam ettiğini belirten Cin, bunun işletmeler açısından ilave maliyet oluşturduğunu ifade etti.
Cin, ek seferlerin yoğunluğun azaltılması açısından önem taşıdığını ancak kapasitenin artırılmasına yönelik ilave seçeneklerin de değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
“Türkiye’den geçici olarak gemi talep edilmeli”
Mevcut yoğunluğun devam etmesi halinde geçici kapasite artışının değerlendirilebileceğini belirten Cin, Türkiye’den ilave gemi desteği alınmasının seçenekler arasında bulunduğunu söyledi.
Cin, “Belki de ek, geçici Türkiye’den gemi almak lazım. Gemi istemek lazım ki ilave seferler konulsun. Kaybımız olan iki geminin yerine başka gemilerle bunu telafi edip normal akışa dönebiliriz.” dedi.
Ancak gemi bulmanın kolay olmadığını da vurgulayan Cin, gemilerin sürekli sefer halinde olduğunu ve kısa süreli kullanılabilecek uygun gemi bulmanın zor olabildiğini ifade etti.
“Mersin’de yaklaşık 500 TIR bekliyor”
Mersin’de bekleyen TIR sayısının sürekli değiştiğini belirten Cin, mevcut durumda yaklaşık 500 TIR’ın beklediğini söyledi.
Cin, “Yaklaşık sayının 500 civarında olduğunu söyleyebilirim. Biraz artıyor, biraz eksiliyor. O oranda sürekli o rakama yakın bir hacim Mersin Limanı’nda bulunuyor.” ifadelerini kullandı.
Normal şartlarda da Mersin’de belirli sayıda tırın beklediğini ifade eden Cin, mevcut yoğunluğun kademeli olarak azaltılmasının önem taşıdığını kaydetti.
Gecikmeler ürün fiyatlarını etkileyebilir
Taşımacılıkta yaşanan gecikmelerin maliyetler üzerinden ürün fiyatlarına da yansıyabileceğine işaret eden Cin, akaryakıt fiyatlarındaki küresel artışın yanı sıra tırların uzun süre beklemesinin de nakliye maliyetlerini artırdığını söyledi.
Nakliye maliyetlerindeki artışın ürün fiyatlarına yansıyabileceğini belirten Cin, ürünlerin gecikmeli ulaşmasının bazı durumlarda piyasadaki tedarik sürecini de etkileyebileceğini ifade etti.
Bazı fabrikaların da tırların gecikmesi nedeniyle ürünlerini yükleme konusunda beklemeyi tercih ettiğini belirten Cin, lojistik zincirindeki gecikmelerin farklı sektörlerde de hissedilebildiğini kaydetti.
Nakit akışı da etkileniyor
Deniz taşımacılığındaki gecikmelerin özellikle nakliye sektöründe nakit akışını etkilediğini belirten Cin, seferlerin uzamasıyla işletmelerin gelirlerini daha geç elde ettiğini söyledi.
Seferlerin zamanında yapılamamasının işletmelerin mevcut ödemelerini planlamasını zorlaştırabileceğini ifade eden Cin, özellikle birikmiş fonu bulunmayan nakliye ve ticaret işletmelerinin bu süreçten daha fazla etkilenebileceğini kaydetti.
Cin, mevcut tablonun işletmeler üzerindeki mali baskıyı artırabileceğini belirterek, sürecin normalleşmesi için kapasitenin artırılmasının önemine dikkat çekti.
“Türkiye ile temaslar önemli”
Türkiye ile temasların önemine de değinen Cin, Başbakanlık ve Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığının konuyu takip ettiğini söyledi.
Kıbrıs Türk Ticaret Odası olarak Türkiye’deki muhataplarla görüşmeler gerçekleştirdiklerini belirten Cin, yaşanan aksaklıkların işletmeler açısından oluşturduğu maliyetleri de ilgili taraflara aktardıklarını ifade etti.
Cin, “Gerek Başbakanlık tarafı, Başbakan tarafından gerekse yeni atanan Ulaştırma Bakanımız Faiz Bey tarafından bu konu sürekli olarak takip ediliyor. Biz oda olarak bizler de bu konuda görev alıyoruz.” dedi.