Fırat Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, termoelektrik jeneratörlerin elektriksel performansını ve verimliliğini otomatik olarak analiz eden cihaz ve yazılımdan oluşan “Termoelektrik Power Analiz Sistemi” geliştirdi. Türkiye’de ilk olduğu belirtilen sistem, farklı ülkelere de ihraç ediliyor.
Elazığ’da Fırat Üniversitesi (FÜ) Fen Fakültesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, termoelektrik jeneratörlerin verimliliğini ölçmek amacıyla cihaz ve yazılımdan oluşan yerli bir analiz sistemi geliştirdi.
Üniversite-sanayi işbirliği kapsamında FÜ ve Fırat Teknokent çatısı altında kurduğu şirket aracılığıyla AR-GE çalışmaları yürüten Yakuphanoğlu, yüksek teknolojili ürünler üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.
Yaklaşık iki yıl önce gerçekleştirdiği çalışmalar sonucunda termoelektrik jeneratör üreten Yakuphanoğlu, bu kez söz konusu jeneratörlerin verimliliğini ölçebilen bir sistem geliştirmek için yaklaşık bir yıl süren AR-GE çalışması yürüttü. Çalışmalar sonucunda “Termoelektrik Power Analiz Sistemi” adı verilen cihaz ve yazılım ortaya çıktı.
Isı enerjisini doğrudan elektrik enerjisine dönüştürebilen termoelektrik teknolojisi; cep telefonları ve işlemcilerin soğutulması, laboratuvarlardaki PCR cihazları, hassas aşı ve ilaçların muhafazası ile derin uzay araçlarında kesintisiz güç üretimi gibi farklı alanlarda kullanılıyor.

“Türkiye’de yerli bir cihaza ihtiyaç vardı”
AA muhabirine açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Yakuphanoğlu, termoelektrik jeneratörlerin birçok teknolojide kullanıldığını ve bu nedenle daha verimli sistemler geliştirmek amacıyla kapsamlı araştırmalar yapıldığını belirtti.
Kendisinin de bu alanda yarı iletken bir modül geliştirdiğini aktaran Yakuphanoğlu, üretilen modüllerin verimliliğinin ve elektriksel performansının ölçülmesi gerektiğini ifade etti.
Bu ölçümler için yerli bir cihaza ihtiyaç duyduklarını belirten Yakuphanoğlu, Türkiye’de bu alanda kullanılabilecek yerli bir sistem bulunmadığını tespit ettiklerini söyledi.
Geliştirdikleri “Termoelektrik Power Analiz Sistemi” sayesinde termoelektrik modüllerin tüm elektriksel özelliklerinin otomatik olarak analiz edilebildiğini kaydeden Yakuphanoğlu, cihazın farklı ülkelere ihraç edildiğini ve bilim insanları tarafından kullanılmaya başlandığını bildirdi.
“Bilim insanları yeni jeneratörler geliştirebilecek”
Ürettikleri termoelektrik modülleri geliştirdikleri sistemle test edebildiklerini belirten Yakuphanoğlu, bu analizler sayesinde modüllerin verimliliğini daha da artırmaya yönelik çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
Geliştirilen sistemin Türkiye’de bu alandaki bilimsel çalışmalara katkı sağlayacağını vurgulayan Yakuphanoğlu, analiz sistemiyle bilim insanlarının yeni termoelektrik jeneratörler üretebileceğini ve termoelektrik teknolojisinin farklı uygulama alanlarının geliştirilmesinin önünün açılacağını ifade etti.
Bugüne kadar 40’ın üzerinde teknolojik ürün geliştirdiğini ve bu ürünlere altyapı sağlayan çok sayıda bilimsel makale yayımladığını anlatan Yakuphanoğlu, ekim ayında Stanford Üniversitesi ve uluslararası akademik yayıncılık şirketi Elsevier tarafından hazırlanan “Dünyanın En Etkili Bilim İnsanları Listesi”nde yüzde 2’lik dilimde yer aldığını belirtti.
Yakuphanoğlu, bilimsel çalışmalarıyla elde ettiği bu başarının kendisini daha fazla araştırma yapmaya teşvik ettiğini sözlerine ekledi.
![]()